Silva Rerum

Henryka VIII z dynastii Tudorów, władcę Anglii, Francji i Irlandii, nie trzeba specjalnie przedstawiać nawet osobom słabo obeznanym z historią. Kontrowersyjny król słynie głównie z faktu posiadania sześciu żon. Wiedza ta stała się niemalże powszechna dzięki licznym filmom i serialom wałkującym ten temat niemal do znudzenia. Niewielu z nas jednak zdaje sobie sprawę, że na naszym rodzimym podwórku rządził monarcha, którego życiorys bardzo przypomina słynnego na cały świat Tudora.   O kim mowa? O ostatnim Jagiellonie na polskim i litewskim tronie – Zygmuncie II Auguście. Problemy alkowy Zygmunt choć w swoim życiu posiadał o połowę mniej żon niż Henryk, to podobnie jak on znany był ze swego ogromnego apetytu na wdzięki płci przeciwnej. I to już od wczesnej młodości, w wyniku czego miał on nabawić się „wstydliwej” choroby, która najprawdopodobniej spowodowała bezpłodność. Co ciekawe obaj władcy, aby móc ożenić się ze swoimi pierwszymi żonami musieli uzyskać dyspensę od ...

Kraków, choć jest miastem pięknym i rozpoznawalnym na całym świecie, nie kojarzy się obecnie z centrum światowej mody ustępując pola takim metropoliom jak Paryż czy Nowy Jork.   A nie zawsze tak było! Cofnijmy się do czasów późnego średniowiecza, kiedy gród Kraka był nie tylko główną atrakcją turystyczną kraju, ale i jego stolicą. W XV-wiecznej Europie furorę wśród szeroko rozumianych sfer wyższych czyniły buty rodem z Polski, które francuskojęzyczni Europejczycy określali mianem poulaines, bądź też szerzej souliers a la poulaine czyli po naszemu „ciżmy na modłę polską”. U nas zwano je boczkorkami. Były to płaskie i płytkie buty sięgające maksymalnie kostki, ich wyróżnikiem jednak były bardzo charakterystyczne, wydłużone noski. Dodatek znacząco wydłużał stopę noszącego oraz utrudniał chód, nie przeszkadzało to jednak coraz bardziej   go wydłużać. Element ten zaczął przenikać również do obuwia ochronnego, o czym świadczą wydłużone późnośredniowieczne sabatony. Przykład...

W poprzednim wpisie omówiliśmy banknoty bardziej powszechne i nieco mniej cenione ze względu na swój nominał, w drugiej części zajmiemy się biletami o nieco konkretniejszej (psychologicznej) wartości, ale z kolei bardzo nieporęcznymi przy codziennych transakcjach gotówkowych. Ciekawy jest fakt, iż najbardziej „cenne” banknoty reprezentują władcy nowożytni, w tym od niedawna jeden elekcyjny. Listę jednak otwiera czwarty już banknot średniowieczny. Drugim banknotem z ornamentyką gotycką jest „stówka” reprezentowana przez Władysława Jagiełłe. Co ciekawe wizerunek króla jest najbardziej wierny jego przedstawieniom z epoki spośród władców średniowiecznych. Poza obliczem Litwina przednią stronę ozdabiają zdobienia charakterystyczna dla budowli gotyckich (1). W centrum odwrotnej części banknotu dostrzegamy koronowanego orła na tarczy herbowej(2) widniejącego oryginalnie na wawelskim nagrobku władcy. Zabytek ten wykonany z czerwonego marmuru powstał jeszcze za życia króla. U stóp orł...